<< επιστροφή στο προγραμμα

ΕΣΤΙΝ ΟΥΝ ΟΠΕΡΑ με τον Γιάννη Φίλια
20:00

«ἔστιν οὖν τραγῳδία μίμησις πράξεως σπουδαίας καὶ τελείας μέγεθος ἐχούσης, ἡδυσμένῳ λόγῳ χωρὶς ἑκάστου τῶν εἰδῶν ἐν τοῖς μορίοις, δρώντων καὶ οὐ δι᾽ ἀπαγγελίας, δι᾽ ἐλέου καὶ φόβου περαίνουσα τὴν τῶν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν.» (Αριστοτέλης, Περί Ποιητικής)

Εκτός από την αρχαία ελληνική μυθολογία, που ενέπνευσε τα πρώτα ιταλικά λιμπρέτα όπερας στο κατώφλι του 17ου αιώνα, η φωνητική τεχνική παραγωγής και κατεύθυνσης του ήχου δεν απείχε πολύ από τη λεγόμενη τεχνική ανοιχτού θεάτρου, που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι τραγωδοί. Η εξέλιξη της χρήσης του θωρακικού ηχείου με τη συνδρομή του κεφαλικού, η «επί πνοής» ανάπτυξη της προσωδίας των μουσικών φράσεων, είναι τεχνικά στοιχεία που συνδέουν στενά το αρχαίο θέατρο με την όπερα. Έτσι, όταν συγκρίνουμε τη φωτογραφία της Κατίνας Παξινού με εκείνη της Μαρίας Κάλλας, νιώθουμε ότι τις συνδέει κάτι παραπάνω από το θεατρικό κοστούμι τη Μήδειας, ή την κοινή εθνικότητα των ερμηνευτριών. Πρόκειται για εργάτριες μιας κοινής τέχνης, η οποία βασίζεται σε κοινά στοιχεία της ίδιας σωματικής τεχνικής.



Στη δίωρη εβδομαδιαία εκπομπή «Έστιν ουν Όπερα», θα ασχοληθούμε με αυτά ακριβώς τα κοινά στοιχεία Όπερας και Τραγωδίας, συζητώντας από τη μία με εκλεκτούς καλεσμένους, απολαμβάνοντας από την άλλη εκτενή αποσπάσματα της καταγεγραμμένης ηχητικής ανθολογίας και των δύο. Σκοπός της εκπομπής, να διορθώσει τη ψευδή άποψη ότι τάχα η Όπερα είναι ξενόφερτη στον τόπο μας. Μια άποψη πιο λανθασμένη και πιο επικίνδυνη από ό,τι δείχνει, αφού δικαιολογεί εδώ και χρόνια τις περιορισμένες παραγωγές όπερας από εγχώριους καλλιτεχνικούς φορείς.

Ελληνικό ακροατήριο και Όπερα αξίζουν μια καλύτερη και μια πιο αποδεδειγμένα «συγγενική» σχέση.

Σήμερα:
Vincenzo Bellini: "Norma"- Ευριπίδη: "Μήδεια".
Αυτή την Κυριακή δε θα συγκρίνουμε δυο έργα που απλώς συγγενεύουν. Πρόκειται ξεκάθαρα για μια τραγωδία που βασίστηκε σε μια άλλη τραγωδία. “L’ Infanticide” (Η Παιδοκτονία) λεγόταν η τραγωδία του γάλλου ποιητή Alexandre Soumet, πάνω στην οποία βασίστηκε ο Felice Romani για το λιμπρέτο της “Norma”. Φυσικά ο Soumet εμπνεύστηκε και από τις θεατρικές φιγούρες της Νιόβης και της Λαίδης Μάκβεθ, ενώ δανείστηκε ακόμη αρκετά στοιχεία και από τον Chateaubriand και την ιέρειά του, Velleda, στο Έπος των Μαρτύρων. Η Norma του Soumet θυσιάζει τελικά - όπως η Μήδεια - τα παιδιά της στο όνομα της εκδίκησης. Η Norma του Bellini από την άλλη, θα διστάσει να χτυπήσει, τόσο τα παιδιά της, όσο και τον προδότη Pollione και την αντίζηλο Adalgisa. Στο τέλος δε θα χτυπήσει κανέναν. Όχι επειδή είναι πιο δειλή από τη Μήδεια. Αλλά γιατί θα βρει το κατάλληλο θύμα, την κατάλληλη θυσία, στον ίδιο τον εαυτό της.

Άραγε ποια η διαφορά να σκοτώνεις τα παιδιά σου, από το να σκοτώνεις τον εαυτό σου; Τι πονάει περισσότερο;

Όχημά μας σε αυτή τη δύσκολη περιπλάνηση, αποσπάσματα από τη "Μήδεια" του Ευριπίδη, σε μετάφραση Παντελή Πρεβελάκη και τη “Norma” του Vincenzo Bellini, όπως την ερμήνευσε στα 1955 η Μαρία Κάλλας, με το Mario del Monaco, την Ebe Stignani και το Giuseppe Modesti στο πλευρό της, υπό τη διεύθυνση Tulio Serafin.

Έρευνα-Παραγωγή-Παρουσίαση: Γιάννης Φίλιας

    << επιστροφή στο προγραμμα