|
Ο Συνθέτης της εβδομάδας - Σταμάτης Αθανάσουλας
15:00 Μία εκτενής αναφορά στο έργο συνθετών από τον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση έως τον 21ο αιώνα. Η εκπομπή προσφέρει μία σφαιρική εικόνα του έργου των δημιουργών σε όλους τους τομείς (φωνητική μουσική, μουσική δωματίου, συμφωνική μουσική κ.λ.π.) ενώ η παράλληλη αφήγηση ιστορικών γεγονότων ή γεγονότων της προσωπικής ζωής των συνθετών, δίνει στον ακροατή την δυνατότητα κατανόησης του ψυχικού ή συναισθηματικού φορτίου των έργων που παρουσιάζονται. Τα σχόλια, οι κριτικές σκέψεις καθώς και οι προσεκτικά επιλεγμένες ερμηνείες, συνεισφέρουν σε μια όσο τον δυνατόν δημιουργικότερη μουσική ακρόαση. Σήμερα: Εβδομάδα αφιερωμένη στον Mikhail Glinka (1804 - 1857) Ο Mikhail Glinka θεωρείται ο «πατέρας της ρωσικής εθνικής μουσικής σχολής». Γεννήθηκε στο χωριό Νοβοσπάσκογε της τότε ρωσικής Αυτοκρατορίας και από νεαρή ηλικία έδειξε ενδιαφέρον για τη μουσική. Σπούδασε στην Αγία Πετρούπολη και αργότερα ταξίδεψε στην Ιταλία, τη Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου γνώρισε τις μουσικές τάσεις της εποχής. Η μεγάλη του επιτυχία ήρθε με την όπερα A Life for the Tsar το 1836, η οποία γνώρισε τεράστια απήχηση και συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας αυθεντικά ρωσικής μουσικής γλώσσας. Ακολούθησε η όπερα Ruslan and Lyudmila, βασισμένη στο ποίημα του Alexander Pushkin, έργο που δεν είχε την αποδοχή του κοινού τότε, άσκησε όμως βαθιά επιρροή στους μεταγενέστερους Ρώσους συνθέτες. Το 1855 τον συνάντησε στην Αγία Πετρούπολη ο, 18χρονος τότε, Mily Balakirev. Θαυμαστής της μουσικής του, υπήρξε ίσως ο άνθρωπος που εμφύσησε την αγάπη για τον Glinka σε άλλους Ρώσους συνθέτες, και ιδιαίτερα στην ομάδα των 5 Ρώσων στην οποία προΐστατο. Με την προτροπή του άρχισαν όλοι τους να προσανατολίζονται σε μια εθνική σχολή που οι ρίζες της βρίσκονταν στη μουσική του Glinka. Παρότι η συνολική εργογραφία του δεν είναι μεγάλη, η σημασία του υπήρξε τεράστια. Τα συμφωνικά έργα του, όπως το Kamarinskaya, αποτέλεσαν πρότυπο για συνθέτες όπως οι Modest Mussorgsky, Nikolai Rimsky-Korsakov και Pyotr Ilyich Tchaikovsky. Η 2ετία 1844–1845 τώρα τον βρίσκει στο Παρίσι, όπου κατέφυγε μετά την απογοήτευσή του από τη ψυχρή υποδοχή που επεφύλαξαν στην όπερά του Ruslan and Lyudmila στην Αγία Πετρούπολη. Εκεί θα βρει έναν απρόσμενο και ενθουσιώδη σύμμαχο στο πρόσωπο του Hector Berlioz, ο οποίος θαύμασε τη μουσική του. Την άνοιξη του 1845, ο Berlioz διηύθυνε αποσπάσματα από τις όπερές του σε συναυλίες του στο Παρίσι, και αυτή θεωρείται η πρώτη φορά που ρωσική έντεχνη μουσική ακούστηκε επίσημα στη Δυτική Ευρώπη. Στις 21 Ιανουαρίου του 1857 παρευρέθηκε σε μια εορταστική συναυλία στο παλάτι του Βερολίνου, όπου ο Giacomo Meyerbeer διηύθυνε αποσπάσματα από την όπερά του «Μια Ζωή για τον Τσάρο». Καθώς έβγαινε από την αίθουσα η απότομη έκθεση στον παγωμένο αέρα του Βερολίνου του προκάλεσε βαρύ κρυολόγημα που εξελίχθηκε σε πνευμονία. Πέθανε στις 15 Φεβρουαρίου του 1857 σε ηλικία μόλις 53 ετών. Αρχικά θάφτηκε στο ρωσικό ορθόδοξο κοιμητήριο στην συνοικία Tegel του βορειοδυτικού Βερολίνου με την παρουσία λίγων φίλων, όπως ο Meyerbeer και ο Dehn, ενώ λίγους μήνες αργότερα, η αδελφή του φρόντισε για τη μεταφορά των λειψάνων του στην Αγία Πετρούπολη όπου αναπαύεται πλέον στο Μοναστήρι Alexander Nevsky ανάμεσα σε άλλους κορυφαίους Ρώσους δημιουργούς. Σήμερα αναγνωρίζεται ως ο θεμελιωτής της ρωσικής εθνικής μουσικής παράδοσης. Στο αφιέρωμά μας θα ακουστούν μερικές από τις σημαντικότερες δημιουργίες του. Καλή ακρόαση. Έρευνα-Παραγωγή-Παρουσίαση: Σταμάτης Αθανάσουλας |